Gry sportowe
Gry sportowe to praca mieszana szybkościowo-siłowa i wy-
trzymałościowa. Gracz musi poruszać się z wielką szybkością
po boisku lub po tafli lodowej, musi dysponować wielką siłą
i wytrzymałością, zwłaszcza, jeśli mecze z powodu remisu bardzo
się przeciągają. Wydatek energetyczny w tych sportach jest
bardzo duży (Seliger 1967, Seliger i wsp. 1974). Zawodnicy tracą
dużo potu, szczególnie w gorącym klimacie i dlatego konieczne
jest podawanie im w przerwie niewielkich ilośei napojów zawie-
rających elektrolity. Spadek masy ciała wskutek strat wody
podczas meczu w koszykówce i w piłce siatkowej dochodzi do
2-3 kg, w piłce nożnej do 5 kg (Jakowlew 1974).
Normy żywieniowe podano w tab. 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48.
Gimnastyka
W tej dyscyplinie charakter wysiłku i wielkości wydatku energetycznego są bardzo zróżnicowane. Przede wszystkim bardzo obciążony jest układ nerwowy. W ćwiczeniach na przyrządach przy złożonej koordynacji i szybkości ruchów, potrzebna jest wielka siła. Wytrzymałość to nieodłączny wymóg dla gimnas- tyków, którzy podczas treningów muszą 50 razy i więcej podchodzić do tego samego przyrządu. Dochodzi przy tym w zależności od rodzaju ćwiczenia spadek lub wzrost poziomu cukru we krwi. Wartość energetyczna i składniki pokarmowe Proponowana średnia racja pokarmowa Nazwa i jednostka miary Na 1 kg masy ciała Na 79,7 kg Grupa produktów spożywczych i jednostka miary Okr. 1 Okr. II Okr. I Okr. II Okr. I Okr. II Energia kcal n. 63,7 70,3 5100 5600 Produkty zbożowe g 420 450 (ib) (0,267) (0,294) (21,34) (23,44) Białko ogółem g 2,2 2,4 175 191 Mleko i prod. mleczn. g 1900 2000 Tłuszcz g 2,1 2,3 167 183 Jaja g 140 150 Węglowodany g 9,0 10,0 717 797 Mięso, wędliny i ryby g 510 550 Wapń g 0,025 0,055 2,0 4,3 Masło g 37 40 Fosfor g 0,045 0,055 3,6 4,4 Inne tłuszcze g 28 30 Żelazo mg 0,3 0,4 24 32 Ziemniaki g 370 400 Witamina A i karoten Warzywa i owoce obfit. przeliczony na wit. A p.g* 42,9 62,5 3420 1980 w wit. C g 420 450 Witamina BŁ mg 0,032 0,052 2,6 4,1 Warzywa obfitujące w karoten g 230 250 Witamina B2 mg 0,04 0,05 3,2 1,0 Inne warzywa i owoce g 450 480 Witamina PP mg 0,4 0,5 32 40 Strączkowe suche g 7 8 Witamina C mg 1,8 2,6 143 207 Cukier i słodycze g 260 280 Stosunek wagowy białka do tłuszczu 1 : 0,96: 4,2 i do węglowodanów Ciężar kg %kcal z białka: % kcal z tłuszczu: %kcal z węglowodanów 14%: 29%: 57% 4,8 5,1 . ekwiwalent retinolu Wartość energetyczna i składniki pokarmowe Proponowana średnia racja pokarmowa Nazwa i jednostka miary Na 1 kg masy ciała Na 75 kg Grupa produktów spożywczych i jednostka miary Okr. 1 Okr. 11 Okr. I Okr. II Okr. I Okr. II Energia kcal n. 63,7 70,3 4800 5300 Produkty zbożowe g 345 380 (MJ) (0,267) (0,294) (20,09) (22,18) Białko ogółem g 2,2 2,4 165 180 Mleko i prod. mleczne. g 1450 1600 Tłuszcz g 2,1 2,3 158 173 Jaja g 90 100 Węglowodany g 9,0 10,0 675 750 Mięso, wędliny i ryby g 500 550 Wapń g 0,025 0,055 1,9 4,1 Masło g 36 40 Fosfor g 0,045 0,055 3,4 4,1 Inne tłuszcze g 27 30 Żelazo rng 0,3 0,4 23 30 ziemniaki g 360 400 Witamina A i ka- Warzywa i owoce obfit. roten przeliczony w wit. G g 410 450 na wit. A (xg* 42,9 62,4 3210 4680 Witamina B] mg 0,032 0,052 2,4 3,9 Warzywa obfilujące w karoten g 230 250 Witamina B2 mg 0,04 0,05 3,0 3,8 Inne warzywa i owoce g 360 400 Witamina PP mg 0,4 0,5 30,0 38 Strączkowe suche g 7 8 Witamina C mg 1,8 2,6 195 195 Cukier i słodycze g 230 250 Stosunek wagowy białka do tłuszczu i do węglowodanów 1 : 0,96: 4,2 Ciężar kg 4,0 4,4 %kcal z białka: % kcal z tłuszczu: % kcal z węglowodanów 14%: 29%: 57% Tabela 43. Normy zapotrzebowania żywieniowego w siatkówce (tymcza sowe) * ekwiwalent retinolu Wartość energetyczna i składniki pokarmowe Proponowana średnia racja pokarmowa Na 1 kg masy ciała Na 72,7 Grupa produktów spożywczych Okr. Okr. Nazwa i jednostka miary i jednostka miary | 11 Okr. I Okr. 11 Okr. 1 Okr. 11 Energia kcal n. 65,0 70,3 4700 5100 Produkty zbożowe g 370 400 (MJ) (0,272) (0,294) (19,74) (21,35) Białko ogółem g 2,3 2,4 167 175 Mleko i prod. mleczn. g 1600 1700 Tłuszcz g 2,2 2,3 160 167 Jaja g 90 100 Węglowodany g 9,0 10,0 654 727 Mięso, wędliny i wyby 390 420 Wapń g 0,025 0,055 1,8 4,0 Masło e 37 40 Fosfor g 0,045 0,055 3,3 4,0 Inne tłuszcze tr D 28 30 Żelazo mg 0,3 0,4 22 29 Ziemniaki g 350 380 Witamnina A Warzywa i owoce i karoten przeli- obfit. w wit. C g 380 410 czony na wit. A fxg* 42,9 62,5 3120 4530 Witamina Bx mg 0,032 0,052 o o 3,8 Warzywa obfitujące w karoten g 230 250 Witamina B2 mg 0,04 0,05 2,9 3,6 Inne warzywa i owoce D 370 400 Witamina PP mg 0,4 0,5 29 36 Strączkowe suche g 6 7 Witamina C mg 1,8 2,5 130 190 Cukier i słodycze g 280 300 Stosunek wagowy białka do tłuszczu i do węglowodanów 1 : 0,82: 4 Ciężar ki? 4,1 4,4 % kcal z białka: % kcal z tłuszczu: % kcal z węglowodanów 14% : 29% : 57% * ekwiwalent retinolu Wartość energetyczna i składniki pokarmowe Proponowana średnia racja pokarmowa Nazwa i jednostka miary Na 1 kg masy ciała Na 82,4 kg Grupa produktów spożywczych i jednostka miary Okr. I Okr. II Okr. I Okr. II Okr. I Okr. II Energia kcal n. 65,0 70,3 5400 5800 Produkty zbożowe g 420 450 (MJ) (0,272) (0,294) (22,60) (24,28) Białko ogółem g 2,3 2,4 189 198 Mleko i prod. mleczn. g 1700 1800 Tłuszcz g 2,2 2,3 181 189 Jaja g 93 100 Węglowodany g 9,0 10,0 742 824 Mięso, wędliny i ryby g 470 500 Wapń g 0,025 0,055 3,1 4,5 Masło g 47 50 Fosfor g 0,045 0,055 3,7 4,5 Inne tłuszcze g 28 30 Żelazo mg 0,3 0,4 25 33 Uiemniaki g 370 400 Witamina A Warzywa i owoce obfit. i karoten przeli- w wit. C g 370 400 czony na wit. A p.g* 42,9 62,5 3540 5130 Witamina Bx mg 0,032 0,052 2,6 4,3 Warzywa obfitujące w karoten g 190 200 Witamina B2 mg 0,04 0,05 3,3 4,1 Inne warzywa i owoce g 420 450 Witamina PP mg 0,4 0,5 33 41 Strączkowe suche g 6 7 Witamina G mg 1,8 2,6 150 210 Cukier i słodycze g 230 250 Stosunek wagowy białka do tłuszczu i do węglowodanów 1 : 0,92: 4 Ciężar kg 4,3 4,6 % kcal z białka: % kcal z tłuszczu: % kcal z węglowodanów 14%: 29%: 57% Tabela 45. Normy zapotrzebowania żywieniowego w piłce ręczne/ (tymczasowe) * ekwiwalent retinolu Wartość energetyczna i składniki pokarmowe Proponowana średnia racja pokarmowa Na 1 kg masy ciała Na 72 kg Grupa produktów spożywczych Okr. Okr. Nazwa i jednostka miary i jednostka miary I 11 Okr. I Okr. 11 Okr. I Okr. II Energia kcal n. 63,7 70,3 4600 5100 Produkty zbożowe g 340 380 (M.I) (0,267) (0,294) (19,25) (21,34) Białko ogoleni g 2 2 2,4 158 173 Mleko i prod. rnloczn. g 1400 1500 Tłuszcz & 2,1 2,3 151 166 Jaja tr 90 100 Węglowodany g 0,0 10,o 648 720 Mięso, wędliny i ryby g 360 400 Wapń g 0,025 0,055 1,8 4,0 Masło g 36 40 Fosfor g 0,045 0,055 3,2 4,0 Inne tłuszcze 27 30 Żelazo mg 0,3 0,4 22 29 Ziemniaki g 340 380 Witamina A Warzywa i owoce obfit. i karoten przeli- w wit. C g 360 400 czony na wit. A 42,0 62,5 3090 4500 Witamina B, mg 0,032 0,052 2,3 3,7 Warzywa obfitujące w karoten g 160 180 Witamina B2 mg 0,04 0,05 2,9 3,6 Inne warzywa i owoce g 340 380 Witamina PP mg 0,4 0,5 29 36 Strączkowe suche g 6 7 Witamina G mg 1,8 2,6 130 190 Cukier i słodycze g 160 180 Stosunek wagowy białka do tłuszczu i do węglowodanów 1 : 0,96: 4,2 Ciężar kg 3,6 4,0 % kcal z białka: % kcal z tłuszczu: % kcal z węglowodanów 14% : 29% : 57% * ekwiwalent retinolu Tabela 47. Normy zapotrzebowania żywieniowego w tenisie stołowym (tymczasowe) Stosunek wagowy białka do tłuszczu i do węglowodanów % kcal z białka: % kcal z tłuszczu: % kcal z węglowodanów 1: 0,95: 4,3 14% : 29% : 57% Nazwa i jednostka miary Na 1 kg masy ciała Na 74 kg Okr. I Okr. II Okr. I Okr. II Energia kcal n. 62,4 69,0 4600 5100 (MJ) (0,266) (0,289) (19,25) (21,34) Białko ogółem g 2,1 2,3 155 170 Tłuszcz g 2,0 2,2 148 163 Węglowodany g 9,0 10,0 666 740 Wapń g 0,025 0,055 1,9 4,1 Fosfor g 0,045 0,055 3,3 4,1 Żelazo mg 0,3 0,4 22 30 Witamina A i karoten przeli- czony na wit. A H-g' 42,9 62,5 3180 4620 Witamina Bt mg 0,032 0,052 2,4 3,8 Witamina Ba mg 0,04 0,05 3,0 3,7 Witamina PP mg 0,4 0,5 30 37 Witamina C mg 1,8 2,6 130 190 Wartość energetyczna i składniki pokarmowe Grupa produktów spożywczych i jednostka miary Okr. I Okr. II Produkty zbożowe g 360 380 Mleko i prod. mleczne. g 1400 1500 Jaja g 90 100 Mięso, wędliny i ryby g 360 400 Masło g 36 40 Inne tłuszcze g 27 30 Ziemniaki g 340 380 Warzywa i owoce obfit. w wit. C g 360 400 Warzywa obfitujące w karoten g 160 180 Inne warzywa i owoce g 340 380 Strączkowe suche g 6 7 Cukier i słodycze g 160 180 Ciężar kg 3,6 4,0 Proponowana średnia racja pokarmowa * ekwiwalent retinolu Wartość energetyczna i składniki pokarmowe Proponowana średnia racja pokarmowa Na 1 kg masy Nazwa i jednostka miary ciała Na 71,2 kg Grupa produktów spożywczych Okr. Okr. i jednostka miary I 11 Okr. I Okr. II Okr.*I Okr. II Energia kcal n. 65,0 70,3 4600 5000 Produkty zbożowe g 350 380 (MJ) (0,272) (0,292) (19,25) (20,93) l Białko ogółem g 2,3 2,4 164 171 Mleko i prod. mleczn. g 1400 1500 Tłuszcz g 2,2 2,3 157 164 Jaja g 90 100 Węglowodany g 9,0 10,0 640 712fl Mięso, wędliny i ryby g 370 400 Wapń g 0,025 0,055 1,8 3,9 Masło g 37 40 Fosfor g 0,045 0,055 3,2 3,9 Inne tłuszcze g 28 30 Żelazo mg 0,3 0,4 21 28 Ziemniaki g 350 380 Witamina A Warzywa i owoce obfit. i karoten przeli- w wit. G g 370 400 czony na wit. A u.g* 42,9 62,5 3060 4440 Witamina Bx mg 0,032 0,052 2,3 3,7 Warzywa obfitujące w karoten g 170 180 Witamina B2 mg 0,04 0,05 2,8 3,6 Inne warzywa i owoce g 370 400 Witamina PP mg 0,4 0,5 28 36 Strączkowe suche g 6 7 Witamina C mg 1,8 2,6 130 185 Cukier i słodycze g 170 180 Stosunek wagowy białka do tłuszczu i do węglowodanów 1 : 0,92: 4 Ciężar kg 3,7 4,0 % kcal z białka: % kcal z tłuszczu: % kcal z węglowodanów 14%: 29% : 57% * ekwiwalent retinolu Z uwagi na siłowy charakter większości ćwiczeń, gimnastycy mają duże zapotrzebowanie na białko. Liczne ćwiczenia wykonują w bezdechu, przy czym charakter szybkościowo-siłowy ich pracy wzmaga udział beztlenowych reakcji w pokrywaniu potrzeb energetycznych. Wszystko to rzutuje na wzmożone zapotrzebo- wanie gimnastyka na białko, fosfor, witaminę A i witaminy z grupy B (Chen Ji Di 1964). Normy przedstawiono w tab. 49.
Szermierka
Szermierza musi cechować nadzwyczaj szybki refleks, pre- cyzja ruchów i trafne wymierzanie odległości. Te właściwości są wspólne z charakteryzującymi gimnastyka. Normy podano w tab. 50.